گندم پاییزه یکی از مهمترین محصولات استراتژیک در کشور ما محسوب میشود که توجه ویژهای را به خود جلب کرده است. امروزه حدود ۵۰ درصد از زمینهای زراعی به کشت گندم اختصاص یافته است و ما در این مقاله قصد داریم اطلاعات کاملی درباره کاشت گندم پاییزه به شما ارائه دهیم.
به طور کلی، گندم پاییزه را میتوان از ابتدای مهرماه تا آذر ماه کشت کرد و این محصول بهعنوان یکی از پرمصرفترین محصولات در سبد غذایی ما ایرانیان از اهمیت زیادی برخوردار است. همچنین، دمای اصلی برای جوانه زنی گندم بین ۴ تا ۳۲ درجه است، اما دمای مطلوب آن ۲۵ درجه سانتیگراد میباشد.
در این مقاله، ما به بررسی کامل نکات مهم کاشت گندم پاییزه، زمان مناسب کشت در مناطق مختلف، و روشهای صحیح آمادهسازی زمین خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید تا با تکنیکهای مؤثر برای افزایش بهرهوری در کشت این محصول استراتژیک آشنا شوید.
| موضوع | نکات کلیدی |
|---|---|
| اهمیت محصول | محصول استراتژیک با عملکرد بالا، مصرف آب کمتر و کیفیت بهتر نسبت به گندم بهاره |
| بهترین زمان کاشت | مناطق سردسیر: مهر تا نیمه آبان مناطق معتدل: اواسط مهر تا اواخر آبان مناطق گرمسیر: اواسط آبان تا آذر |
| عمق و میزان بذر | گندم آبی: عمق ۱–۳ سانتیمتر، ۲۰۰–۲۵۰ کیلوگرم/هکتار گندم دیم: عمق ۶–۸ سانتیمتر، ۱۰۰–۱۵۰ کیلوگرم/هکتار |
| آمادهسازی زمین | شخم، دیسک، هرس، تسطیح؛ خاک نرم و زهکشی مناسب |
| برداشت | ۶–۸ ماه پس از کاشت؛ دانه طلایی و سخت، خوشهها خشک شده |
راهنمای کاشت گندم بهاره: بهترین زمان و روش کشت
گندم پاییزه چیست و چرا اهمیت دارد؟

گندم پاییزه نوعی از گندم است که در نیم کره شمالی و در فصل پاییز زمانی که دمای خاک کمتر از ۱۳ درجه سانتیگراد باشد کشت میشود. این نوع گندم پس از جوانه زدن، در فصل زمستان به صورت نهال کوچکی باقی میماند و با آغاز فصل بهار، مجدداً رشد و نمو خود را از سر میگیرد. این محصول معمولاً در یکی از ماههای خرداد، تیر یا نهایتاً مرداد به مرحله رسیدگی میرسد و آماده برداشت میشود.
ویژگیهای گندم پاییزه
گندم پاییزه دارای سیستم ریشهای عمیق و پرپشت است که تا عمق ۲۰۰ سانتیمتری خاک نفوذ میکند. این ویژگی به گیاه قدرت جذب بیشتر مواد غذایی را میدهد. برای رشد مناسب، این نوع گندم نیازمند خاک شنی و رسی عمیقی است که زهکشی مناسبی داشته باشد.
یکی از خصوصیات بارز گندم پاییزه، نیاز به “سازگاری سرد” است. برای زنده ماندن در هوای سرد، این گیاه پس از جوانه زنی باید در معرض دمای بین صفر تا ۱۰ درجه سانتیگراد قرار گیرد. این فرآیند با کاهش تدریجی دمای روزانه در پاییز اتفاق میافتد و گیاه با کاهش رطوبت تاج، کاهش تجمع کربوهیدراتها و کندکردن روند رشد کلی، خود را با سرمای زمستان سازگار میکند.
تفاوت با گندم بهاره
اصلیترین تفاوت گندم پاییزه با گندم بهاره در زمان کاشت آنهاست. گندم پاییزه در فصل پاییز کشت میشود، در حالی که گندم بهاره در اواخر زمستان یا اوایل بهار کاشته میشود. همچنین، گندم پاییزه برای گلدهی نیاز دارد مدت طولانی در معرض هوای سرد قرار گیرد. اگر این نوع گندم را در بهار بکارند، چون دوره سرما را پشت سر نمیگذارد، نمیتواند گلآذین خوبی تشکیل دهد.
از نظر مدت رشد، دوره کاشت گندم پاییزه ۶ تا ۸ ماه طول میکشد، در حالی که برای گندم بهاره این زمان کوتاهتر است. علاوه بر این، گندم پاییزه ریشههای عمیقتر و پرپشتتری نسبت به گندم بهاره دارد. بر خلاف گندم بهاره که سریعتر رشد میکند و معمولاً در اواخر تابستان یا اوایل پاییز برداشت میشود، گندم پاییزه فصل رشد طولانیتری دارد.
مزایای کاشت در پاییز
کاشت گندم پاییزه مزایای چشمگیری دارد که آن را به انتخابی ارجح برای کشاورزان تبدیل میکند:
- محصولدهی بیشتر: کشت پاییزه گندم محصولدهی بیشتری نسبت به کشت بهاره دارد.
- مصرف کمتر آب: به دلیل تبخیر کمتر و بهرهمندی از بارندگیهای فصلی، نیاز آبی کمتری دارد که به بهرهوری مصرف آب در کشاورزی کمک میکند. این ویژگی به خصوص در مناطق خشک و کمآب اهمیت زیادی دارد.
- کیفیت بالاتر محصول: گندم پاییزه کیفیت بالاتر و تناژ بیشتری نسبت به گندم بهاره دارد.
- مزایای اقتصادی: در ایران، خرید تضمینی گندم توسط دولت صورت میگیرد و خرید کود به صورت یارانهای و نیمبها برای کشت این محصول امکانپذیر است.
- بهبود کیفیت خاک: کاشت گندم پاییزه میتواند در بهبود کیفیت خاک تأثیر بسزایی داشته باشد.
به طور کلی، گندم پاییزه انتخابی مناسب برای کشاورزان است و با توجه به مزایای فراوان آن، حدود ۵۰ درصد از زمینهای زراعی به کشت گندم اختصاص یافته است. این محصول به عنوان یکی از مهمترین منابع غذایی نقش اساسی در تأمین نیازهای غذایی انسان دارد و میتواند منبع درآمد پایداری برای کشاورزان محسوب شود.
آشنایی با آفات و بیماری های گندم و راه های مقابله
بهترین زمان کاشت گندم پاییزه در مناطق مختلف

انتخاب زمان مناسب برای کاشت گندم پاییزه نقش تعیینکنندهای در میزان عملکرد و کیفیت محصول نهایی دارد. این زمانبندی بر اساس شرایط اقلیمی هر منطقه متفاوت است و باید با دقت انتخاب شود. در ادامه به بررسی بهترین زمان کاشت گندم پاییزه در انواع مختلف مناطق آب و هوایی میپردازیم.
مناطق سردسیر: مهر تا نیمه آبان
در مناطق کوهپایهای و سردسیر کشور، به دلیل وقوع بارش باران و برف بهویژه در فصل زمستان، لازم است کاشت گندم پاییزه زودتر انجام شود. این امر به گیاه فرصت میدهد تا پیش از رسیدن سرما، جوانه بزند و در خاک تثبیت شود.
برای گندم دیم در مناطق خیلی سرد کوهستانی، بهترین زمان کاشت از اواخر شهریور تا نیمه اول مهرماه و قبل از اولین بارندگی مؤثر پاییزه است. در مناطق سردسیر، زمان مناسب برای کشت گندم دیم معمولاً از اواخر شهریور تا اواخر مهر است تا گیاه بتواند پیش از رسیدن سرمای شدید به مرحله پنجهزنی برسد و مقاومت لازم را کسب کند.
از طرفی، برای کشت گندم آبی در همین مناطق، زمان مناسب کاشت از اواخر مهر تا اواسط آبان توصیه میشود. به طور کلی، در مناطق سردسیر میتوانید از اوایل مهر ماه تا اوایل آبان ماه به کاشت گندم پاییزه اقدام کنید.
مهمترین آسیب در مناطق سردسیر به علت سرما، بادهای سرد و دورههای طولانی یخبندان است. بنابراین، اگر از ارقام بهاره در این مناطق استفاده شود، امکان آسیب جدی به محصول وجود دارد. به همین دلیل، انتخاب زمان مناسب کاشت گندم پاییزه و استفاده از ارقام مناسب اهمیت بسیاری دارد.
مناطق معتدل: اواسط مهر تا اواخر آبان
در مناطق معتدل کشور که زمستانهای ملایمتری دارند، تاریخ کاشت کمی دیرتر در نظر گرفته میشود. در این شرایط، بهترین زمان کاشت از اواسط مهر (حدود ۲۰ مهر ماه) تا اواسط آبان است. منابع دیگر نیز تاریخ کاشت در مناطق معتدل را از ۱۵ مهر تا ۱۵ آبان و قبل از اولین بارندگی مؤثر پاییزه ذکر کردهاند.
تحقیقات نشان دادهاند که در برخی مناطق معتدل مانند دشت قزوین، تاریخهای کاشت متفاوتی برای افزایش عملکرد گندم مناسب هستند. به عنوان نمونه، در دورههای آینده (۲۰۲۱-۲۰۴۰، ۲۰۴۱-۲۰۶۰، ۲۰۶۱-۲۰۸۰) تاریخ ۱۵ بهمن و در دوره ۲۰۸۱-۲۱۰۰ تاریخ ۱ آبان به عنوان مناسبترین تاریخ کاشت گندم پاییزه توصیه شده است.
در استان کردستان نیز، پژوهشها نشان دادهاند که در دوره پایه، بیشترین عملکرد دانه در تاریخ کاشت ۹ مهر به دست آمده است. با این حال، در شرایط تغییر اقلیم، گندم بهترین عملکرد را در تاریخ کاشت ۲۳ مهر داشته است. این موضوع اهمیت در نظر گرفتن تغییرات اقلیمی در تعیین زمان کاشت را نشان میدهد.
مناطق گرمسیر: اواسط آبان تا آذر
در مناطق گرمسیر کشور مانند خوزستان، بوشهر و هرمزگان، زمان کاشت گندم پاییزه دیرتر است. در این مناطق، بهترین زمان کاشت از اواسط آبان ماه شروع شده و تا اواسط آذر ادامه دارد. برخی منابع نیز زمان مناسب کاشت گندم پاییزه در این اقلیم را از ۱۵ آبان تا ۱۵ آذر ذکر کردهاند، با میزان بذر مصرفی بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ دانه در متر مربع.
در استان خوزستان به طور خاص، بهترین تاریخ کشت از دهم آبان تا پنجم آذر ماه است. با توجه به آبوهوای گرم این منطقه، این بازه زمانی باعث میشود که دمای خاک برای جوانهزنی مناسب باشد و گیاه بتواند از بارشهای پاییزی بهره ببرد.
برای مناطق گرمتر دیگر، زمان مناسب کاشت از ۲۰ آبان تا ۳۰ آذر تعیین شده که مناسبترین زمان، نیمه اول آذر است. زمان کاشت گندم باید بر اساس عادت رشد فیزیولوژیک گندم (زمستانه، بهاره، بینابین) انجام شود تا بهترین نتیجه حاصل گردد.
نکته مهم این است که دمای خاک باید به اندازه کافی مناسب باشد تا جوانهزنی ایدهآل رخ دهد. به طور کلی، دمای خاک برای جوانهزنی مناسب گندم باید حدود ۴-۵ درجه سانتیگراد باشد. همچنین، تاریخ کاشت گندم در مناطق مختلف باید با توجه به سرمای منطقه و دمای مناسب جوانهزنی انتخاب شود تا گیاه قبل از رسیدن به سرما به مرحله پنجهزنی برسد.
مطالعات نشان دادهاند که تحت شرایط تغییر اقلیم در آینده، دوره زمانی مناسب برای کاشت گندم بین ۹ تا ۲۷ روز افزایش خواهد یافت و طول دوره رشد گیاه بین ۴ تا ۱۴ روز کوتاهتر خواهد شد. بنابراین، کشاورزان باید آماده باشند تا با تغییرات اقلیمی آینده، تاریخ کاشت خود را تنظیم کنند.
| منطقه | بهترین بازه زمانی | نکات مهم |
|---|---|---|
| سردسیر | مهر تا نیمه آبان | شروع زودتر برای تثبیت جوانه قبل از سرمای شدید |
| معتدل | اواسط مهر تا اواخر آبان | تاریخ دقیق بر اساس تغییرات اقلیمی و بارندگیهای پاییزی |
| گرمسیر | اواسط آبان تا آذر | دمای خاک کافی برای جوانهزنی و بهرهبرداری از بارش پاییزی |
مقایسه و بررسی 7 نوع از بهترین بذر گندم
نکات فنی در کاشت گندم پاییزه

برای موفقیت در کاشت گندم پاییزه، رعایت نکات فنی دقیق ضروری است. این نکات تعیینکننده میزان جوانهزنی، رشد و در نهایت، عملکرد محصول خواهند بود.
عمق مناسب کاشت
عمق مناسب برای کاشت گندم پاییزه بسته به نوع زراعت متفاوت است. برای گندم آبی، عمق مناسب بین ۱ تا ۳ سانتیمتر است که در این عمق، بیشترین میزان پنجهزنی رخ میدهد. در مورد گندم دیم، عمق مناسب بین ۶ تا ۸ سانتیمتر توصیه میشود. عمق کاشت به عوامل مختلفی از جمله نوع خاک، اندازه بذر و میزان رطوبت بستگی دارد. در خاکهای سبک و شنی، بذر را عمیقتر و در خاکهای رسی، نزدیکتر به سطح زمین میکارند.
دمای مطلوب برای جوانهزنی
بذر گندم در شرایط مناسب رطوبت و اکسیژن، در دمای حدود ۴ درجه سانتیگراد شروع به جوانه زدن میکند. مناسبترین دمای جوانهزنی بین ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است، در حالی که حداکثر دمای تحمل تا ۳۵ درجه میباشد. گندمهای پاییزه نسبت به گندمهای بهاره به سرمای بیشتری نیاز دارند و در صورت کافی نبودن سرما، به ساقه نرفته و به حالت علفی باقی میمانند.
میزان بذر در هکتار
میزان بذر مصرفی با توجه به روش کاشت گندم پاییزه، نوع بذر و شرایط اقلیمی متفاوت است. در روش خطیکاری، بر اساس تعداد ۳۵۰-۳۸۰ دانه در مترمربع (حدود ۱۳۰ تا ۱۶۵ کیلوگرم در هکتار) توصیه میشود. برای گندم آبی، میزان بذر مصرفی حدود ۲۰۰-۲۵۰ کیلوگرم در هکتار است، در حالی که برای گندم دیم در مناطق با بارندگی زیر ۳۰۰ میلیمتر، حدود ۱۰۰-۱۵۰ کیلوگرم بذر کافی است.
آمادهسازی زمین
گندم نیاز به شخم عمیق ندارد و معمولاً شخمی به عمق ۱۲ تا ۱۵ سانتیمتر و حداکثر ۱۸ سانتیمتر کافی است. مراحل آمادهسازی زمین شامل شخم، دیسک، هرس و تسطیح میباشد. در مناطق خشک، میتوان ابتدا با چیزل زمین را نرم کرد و گاهی نیازی به گاوآهن پس از چیزل نیست. خاک با عمق مناسب و نرم شده، آب باران را بهتر و به مقدار بیشتری ذخیره میکند.
نقش رطوبت خاک
بذر گندم باید حداقل ۳۵-۴۰ درصد وزن خود، آب جذب کند تا بتواند جوانه بزند. رطوبت خاک در زمان شخم بسیار مهم است و مناسبترین رطوبت خاک برای کمخاکورزی، ۱۴-۱۶ درصد میباشد. بیشترین نیاز گندم به آب در مرحله ساقه رفتن است، اما حساسترین مرحله به کمآبی، مرحله گلدهی میباشد. در صورت وجود آب برای آبیاری، بهتر است در موقع گلدهی و دانهبندی، گندم را به خوبی آبیاری کنیم.
Water the seedbed before you start planting. For smaller gardens, you can add seeds to the surface of raked, dry soil. Otherwise, watering the ground first can be beneficial to promote germination. Using your garden hose’s mist setting, sweep the nozzle back and forth to avoid overwatering the soil. “Source“
ترجمه: قبل از شروع کاشت، بستر بذر را آبیاری کنید. برای باغهای کوچکتر، میتوانید بذرها را روی سطح خاک خشک و شخم زده شده بریزید. در غیر این صورت، آبیاری اولیه زمین میتواند برای جوانهزنی مفید باشد. با استفاده از تنظیم مه شلنگ باغبانی خود، نازل را به جلو و عقب حرکت دهید تا از آبیاری بیش از حد خاک جلوگیری شود.
کاشت عدس: از کاشت تا برداشت پربار
زمان برداشت گندم پاییزه و نشانههای آن

برداشت به موقع، حدود ۶ تا ۸ ماه پس از کاشت گندم پاییزه، مرحله نهایی و تعیینکننده در موفقیت کشاورز است. تشخیص زمان مناسب برداشت به نشانههای مشخصی بستگی دارد که با شناخت دقیق آنها میتوان محصولی با کیفیت و عملکرد بالا برداشت کرد.
رنگ و سختی دانه
مهمترین نشانه آمادگی گندم برای برداشت، تغییر رنگ دانهها به طلایی و خشک شدن آنهاست. دانههای رسیده باید سخت و محکم باشند؛ به طوری که با فشار ناخن نتوان آنها را نصف کرد. سختی مناسب دانه را میتوان با آزمون دندان نیز بررسی کرد – دانههای رسیده با فشار دندان به راحتی میشکنند. میزان رطوبت مناسب دانههای گندم هنگام برداشت باید بین ۱۲ تا ۱۴ درصد باشد.
خشک شدن خوشهها
زمانی که حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد خوشهها به رنگ زرد و خشک درآمدهاند، نشاندهنده نزدیک بودن زمان برداشت است. در این مرحله، ساقه، خوشه و برگها کاملاً طلاییرنگ میشوند و فرورفتگی در آنها با فشار ناخن ایجاد نمیشود.
عوامل مؤثر بر زمان برداشت
زمان برداشت گندم پاییزه تحت تأثیر عوامل متعددی قرار میگیرد. مهمترین عامل، نوع رقم گندم است. همچنین، بارندگی، رطوبت نسبی و دمای هوا نیز تأثیر مستقیمی بر زمان برداشت دارند. بسته به نوع منطقه آب و هوایی، زمان برداشت متفاوت است. در مناطق سردسیر (گندم دیم) اواخر خرداد تا اواسط تیر، در مناطق سردسیر (گندم آبی) اوایل تا اواخر خرداد، و در مناطق گرمسیر از اواخر اردیبهشت تا اواخر خرداد زمان مناسب برداشت است.
عواقب برداشت دیرهنگام
تأخیر در برداشت گندم میتواند پیامدهای ناخوشایندی داشته باشد. از جمله، احتمال ریختن بذرها روی زمین افزایش مییابد که تمام زحمات کشاورز را هدر میدهد. افزون بر این، با بارش باران، رطوبت افزایش یافته و کیفیت دانهها کاهش مییابد. این شرایط همچنین زمینه را برای گسترش قارچها و آفات در مزرعه فراهم میکند. برداشت دیرهنگام همچنین باعث خشک شدن بیش از حد دانهها میشود که منجر به شکستن دانهها هنگام برداشت میگردد.
کوددهی و انتخاب بذر مناسب برای گندم پاییزه

انتخاب بذر مناسب و کوددهی اصولی، دو عامل حیاتی در موفقیت کاشت گندم پاییزه هستند. این عوامل در کنار زمانبندی مناسب کاشت، میتوانند عملکرد محصول را به طور چشمگیری افزایش دهند.
بهترین بذرها برای مناطق مختلف
برای مناطق سردسیر، ارقام الموت، شهریار و الوند بهترین انتخاب هستند. رقم الموت با متوسط عملکرد ۶.۵ تن در هکتار، برای کاشت از اول مهر تا اوایل آبان مناسب است. رقم الوند به سرما، ریزش دانه و زنگ زرد مقاوم بوده و زمان کاشت آن از دهم مهر تا دهم آبان است.
در مناطق گرمسیر، رقم کرخه مقاوم به بیماریهای زنگ زرد، سیاهک و سفیدک است. رقم داراب ۲ برای استانهای فارس، خوزستان و هرمزگان با زمان کاشت ۲۰ آبان تا ۲۰ آذر مناسب بوده و میزان برداشت آن حدود ۵.۹ تن در هکتار است.
برای مناطق معتدل، ارقامی مانند سیوند، سیروان، پارسی و افق توصیه میشوند. رقمهای سیوند و پارسی مقاوم به زنگ سیاه و زرد بوده، و سیروان علاوه بر مقاومت به زنگها، به خشکی پایان فصل نیز مقاوم است.
کوددهی قبل و بعد از کاشت گندم پاییزه
نخستین گام برای تنظیم برنامه کودی، آزمایش خاک است تا کمبودها و ضعف آن شناسایی شود. قبل از کاشت، استفاده از کودهای دامی، سوپر فسفات و کودهای گوگرددار همراه آب آبیاری توصیه میشود. میزان نیتروژن مورد نیاز برای گندم بین ۲۰ تا ۱۲۰ کیلوگرم در هکتار متغیر است.
کوددهی در سه مرحله انجام میشود: نوبت اول درست قبل یا حین کاشت با ۳۵-۵۰ درصد کل نیتروژن، نوبت دوم در مرحله پنجهزنی و نوبت سوم در زمان ساقه رفتن. فسفر و پتاسیم دو عنصر مهم بعدی هستند، با مقدار متوسط ۲۰-۴۰ کیلوگرم فسفر در هکتار.
نقش بذرمال در افزایش عملکرد
بذرمال به استفاده از کودهای مخصوص قبل از کاشت برای افزایش قوه نامیه و قدرت جوانهزنی بذر اشاره دارد. این روش باعث ضدعفونی شدن بذرها، تقویت آنها و استقرار بهتر گیاه در خاک میشود.
مزایای بذرمال شامل افزایش و توسعه حجم ریشه، استقرار مناسب گیاهچه، یکپارچگی جوانهزنی و افزایش مقاومت در برابر خشکی و شوری است. تحقیقات نشان داده استفاده از بذرمال بایوفارم و پروبیو۹۶ باعث افزایش عملکرد به ترتیب به میزان ۶۴ و ۴۴ درصد نسبت به شاهد شده است.
برای بذرمال کردن، به ازای هر کیلوگرم بذر، از ۵۰۰ سیسی آب و ۵ سیسی از کودهایی مانند هیومیک اسید، روی، آمینو اسید و مولتی کمپلکس استفاده میشود. این روش ساده و کمهزینه، تأثیر چشمگیری در افزایش عملکرد نهایی محصول دارد.
نتیجهگیری | زومکشت
گندم پاییزه یکی از محصولات استراتژیک با عملکرد بالا، مصرف آب کمتر و کیفیت بهتر نسبت به گندم بهاره است. موفقیت کاشت گندم پاییزه وابسته به انتخاب زمان مناسب کاشت بر اساس اقلیم، عمق و میزان بذر مناسب و آمادهسازی صحیح زمین است. انتخاب بذر مقاوم و کوددهی اصولی نقش کلیدی در افزایش عملکرد دارد. برداشت به موقع با توجه به رنگ و سختی دانهها کیفیت محصول را تضمین میکند. رعایت اصول فنی و علمی، ضمن تأمین نیاز داخلی، منبع درآمد پایدار برای کشاورزان ایجاد میکند و آمادگی برای تغییرات اقلیمی بهرهوری محصول را حفظ میکند.
سوالات متداول
گندم پاییزه به دلیل محصولدهی بیشتر، مصرف آب کمتر و کیفیت بالاتر محصول نسبت به گندم بهاره ترجیح داده میشود. همچنین این نوع کشت از بارندگیهای فصلی بهره میبرد و به بهبود کیفیت خاک کمک میکند.
در مناطق سردسیر از مهر تا نیمه آبان، در مناطق معتدل از اواسط مهر تا اواخر آبان، و در مناطق گرمسیر از اواسط آبان تا آذر بهترین زمان برای کاشت گندم پاییزه است. زمان دقیق به شرایط اقلیمی هر منطقه بستگی دارد.
عمق مناسب کاشت (1 تا 3 سانتیمتر برای گندم آبی)، دمای مطلوب برای جوانهزنی (20 تا 25 درجه سانتیگراد)، میزان بذر مصرفی مناسب، آمادهسازی صحیح زمین و توجه به رطوبت خاک از نکات فنی مهم در کاشت گندم پاییزه هستند.
تغییر رنگ دانهها به طلایی، سخت و خشک شدن آنها، و خشک شدن حدود 80 تا 90 درصد خوشهها نشانههای اصلی آمادگی گندم برای برداشت هستند. رطوبت مناسب دانهها هنگام برداشت باید بین 12 تا 14 درصد باشد.




